Chuẩn phát triển cho trẻ bao gồm các mốc đo cho độ tuổi sau:
- 01 tháng
- 03 tháng
- 07 tháng
- 01 tuổi
- 02 tuổi
- 03 tuổi
- 04 tuổi
- 05 tuổi
Chuẩn phát triển cho trẻ từ tháng thứ 1 đến tháng thứ 7
01 Tháng Hoạt động
• Vung vẩy tay chân
• Đưa tay lại gần mắt và miệng
• Khi nằm sấp, biết quay đầu qua lại
• Nếu không có người lớn giữ, đầu sẽ ngã ngửa ra phía sau
• Tay nắm chặt
• Hoạt động phản xạ mạnh
Thị giác
- Mắt tập trung nhìn trong khoảng cách 20 tới 25 cm
- Thích nhìn trắng đen hoặc hình tương phản mạnh
• Thính giác hoàn toàn phát triển
• Nghe, nhận ra vài loại âm thanh
• Có thể quay về phía âm thanh hay giọng nói quen thuộc
Khứu giác và Xúc giác
• Thích mùi ngọt
• Tránh mùi đắng hay chua acid
• Nhận ra mùi sữa mẹ của bé
• Thích vật mềm hơn là thô
• Không thích bị bế không nhẹ nhàng hoặc đột ngột
Nếu trong vòng tuần thứ 2, 3 hay thứ 4 em bé có những dấu hiệu chậm phát triển, đưa bé đi khám ngay. Nên lưu ý các dấu hiệu sau:
• Bú yếu hoặc ăn chậm
• Không chớp mắt bị rọi đèn sáng vào mắt
• Mắt không tập trung hội tụ nhìn và không nhìn theo vật đưa ra trước mặt
• Có vẻ cứng ngắc, không cử động chân tay
• Tay chân có vẻ quá lỏng lẻo
• Hàm dưới thường xuyên rung ngay cả khi không khóc hoặc khi không kích động
• Không phản ứng với các tiếng động lớn
03 Tháng
Hoạt động
• Ngẩng đầu và ngực khi được cho nằm sấp
• Dùng tay đỡ phần cơ thể phía trước khi được cho nằm sấp
• Khi nằm ngửa hay nằm sấp, bé biết duỗi chân và đá chân
• Biết nắm và mở
• Chân biết trụ xuống đất khi được cho đứng trên nền cứng
• Đưa tay lên miệng
• Đưa tay lấy các vật treo trước mặt
• Nắm và lắc đồ chơi
Thị giác và Ngôn ngữ
• Biết dụi mặt có chủ ý
• Bắt đầu nói bi bô
• Bắt đầu bắt chước nói bi bô
• Quay đầu về phía có tiếng động
Tương tác/Tình cảm
• Bắt đầu biết cười khi gặp mặt người quen/lạ
• Thích chơi với người khác, và khi không chơi nữa thì có thể khóc
• Gương mặt và cơ thể bắt đầu lộ ra vẻ giao tiếp
• Bắt chước hành động và nét mặt người khác
Mặc dù mỗi bé phát triển một hướng riêng với tốc độ riêng, nếu bé không được các chuẩn trên có thể là triệu chứng không tốt. Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu sau đây, nên đưa bàn bạc với bác sĩ nhi của bé
• Vẫn chỉ có phản xạ Moro. Các phản xạ Moro được định nghĩ như giật mình, vung tay ra, co tay lại và khóc
• Không phản ứng với các tiếng động lớn
• Không cười khi nghe tiếng mẹ
• Không nhìn theo vật được đưa ngang qua mắt
• Không nắm và giữ các vật
• Không cười với mọi người
• Cổ vẫn không đủ cứng để giữ đầu không ngã ngửa ra sau
• Không bi bô nói trong khoảng 3 tới 4 tháng
• Lúc 4 tháng có bi bô nhưng không bắt trước âm thanh mẹ nói ra
• Lúc 4 tháng chân vẫn không trụ xuống chịu lực khi cho đứng trên nền
• Một trong 2 con mắt (hay cả 2) có vấn đề nhìn xung quanh
• Mắt thường xuyên nhìn lé (ở tuổi này thỉnh thoảng bé vẫn nhìn lé)
• Không chú ý tới người lạ, hoặc có vẻ rất hoảng sợ khi gặp người lạ hay lúc ra các môi trường lạ
07 Tháng
Hành động
• Xoay người cả 2 phía
• Ngồi chống 2 tay, sau đó bỏ 2 tay ra
• Chân chịu được lực của toàn cơ thể
• Dùng một tay với
• Chuyền đồ vật từ tay này qua tay kia
• Bắt đầu dùng tất cả ngón tay nắm đồ vật chứ không dùng chỉ 2 ngón trỏ và ngón cái nữa
Thị giác
• Nhìn được mọi màu
• Thị lực nhìn xa phát triển đầy đủ
• Khả năng theo dõi vật di chuyển phát triển đầy đủ
Ngôn ngữ
• Nghe ra tên mình
• Bắt đầu biết phản ứng khi mẹ nói “không”
• Nhận biết khác biệt tình cảm qua giọng nói (mẹ lớn tiếng la, mẹ âu yếm với bé…)
• Phát ra âm thanh áp ứng với âm thanh khác
• Dùng giọng nói để biểu lộ vui mừng hay cáu gắt
• Bi bô một chuỗi các phụ âm
Nhận thức
• Tìm các vật được dấu đi một phần (chứ không phải là dấu hoàn toàn)
• Khám phá chung quanh dùng tay và miệng
• Cố gắng lấy các vật quá tầm tay
Tương tác/Tình cảm
• Thích chơi đùa tương tác
• Thích nhìn hình ảnh trong gương
• Đáp ứng lại khi người khác biểu lộ tình cảm
Nếu thấy bé có những biểu hiện dưới đây, bạn nên đưa bé đi gặp bác sĩ nhi:
• Bắp thịt bé có vẻ quá cứng, hoặc quá lỏng lẻo
• Đầu vẫn còn ngửa ra sau khi mẹ đỡ cho ngồi
• Chỉ biết dùng một tay với
• Không chịu âu yếm với mẹ
• Không tỏ ra có cảm tình với người chăm sóc mình
• Có vẻ không thích khi có người khác chung quanh mình
• Một hay cả hai mắt thường xuyên lé trong hay lé ngoài
• Thường xuyên chảy nước mắt hay nhạy cảm với ánh sáng
• Không phản ứng với tiếng động chung quanh
• Có khó khăn trong việc đưa vật lên miệng
• Vào lúc 4 tháng mà vẫn chưa quay đầu tìm chỗ tiếng động phát ra
• Vào lúc 5 tháng mà vẫn không lật sấp hay lật ngửa
• Không dỗ được vào ban đêm lúc 5 tháng
• Không cười đáp ứng lúc 5 tháng
• Không thể ngồi khi được giúp lúc 6 tháng
• Vào lúc 6 tháng vẫn không cười hay làm ra các âm thanh the thé
• Không chủ động với lấy đồ vật vào lúc 6, 7 tháng
• Không nhìn theo vật đưa qua lại trước mắt trong tầm 90 cm và 1,8 mét lúc 7 tháng
• Chân không chịu sức nặng vào lúc 7 tháng
• Không cố hành động gây chú ý vào lúc 7 tháng
• Không bi bô vào lúc 8 tháng
• Không thích chơi trò ú à lúc 8 tháng
Các bài viết tham khảo:
canthiepsomhcm.edu.vn biên soạn từ nguồn: American Academy of Pediatrics, Viện Nhi Hoa Kỳ
